Archeologische vondst op grote hoogte zet oude theorieën op losse schroeven
Diep in de oostelijke Pyreneeën hebben archeologen een opmerkelijke ontdekking gedaan die het beeld van het prehistorische leven in Europa ingrijpend kan veranderen. In een afgelegen grot op ruim 2.200 meter hoogte vonden onderzoekers sporen van vuurplaatsen, sieraden en groene mineralen die vermoedelijk uit de vroege koperbewerking stammen.
De vondst suggereert dat mensen meer dan 5.000 jaar geleden niet alleen tijdelijk door de bergen trokken, maar er actief grondstoffen verzamelden en mogelijk al experimenteerden met metaalbewerking. Daarmee krijgt de overgang van de Steentijd naar de Kopertijd in Zuid-Europa een nieuwe dimensie.
Afgelegen grot blijkt onverwacht belangrijk
De grot, door onderzoekers aangeduid als “Cave 338”, ligt verscholen onder een rotsformatie nabij het Spaanse berggebied rond Núria. Op het eerste gezicht lijkt de plek weinig bijzonder, maar onder de aardlagen kwamen aanwijzingen naar voren van langdurig menselijk gebruik.
Volgens hoofdonderzoeker Carlos Tornero van het Catalaanse Instituut voor Menselijke Evolutie werd lange tijd aangenomen dat prehistorische gemeenschappen vooral in dalen leefden, waar voedsel, water en beschutting makkelijker beschikbaar waren.
Die opvatting moet nu worden herzien. Uit de opgravingen blijkt dat kleine groepen mensen bewust de zware klim naar de grot maakten en daarbij brandhout, werktuigen en groene stenen meenamen.
Groene mineralen wijzen op vroege koperbewerking
De bijna 200 gevonden groene steenfragmenten bestaan vermoedelijk uit malachiet, een koperhoudend mineraal dat vaak wordt geassocieerd met vroege metallurgie. Veel van de stenen vertonen duidelijke sporen van verhitting.
Dat is volgens archeologen een sterke aanwijzing dat de mineralen doelbewust werden verhit om koper vrij te maken. De onderzoekers vonden daarnaast minstens 23 vuurplaatsen en vuurkuilen in de grot.
Archeoloog Julia Montes-Landa stelt dat de brandschade niet toevallig kan zijn ontstaan. Andere materialen in de grot tonen namelijk geen vergelijkbare hitte-effecten.
De ontdekking geldt mogelijk als een van de vroegste bewijzen van mijnbouw en koperverwerking in hooggebergtegebieden van Europa. Dat maakt de site bijzonder relevant voor onderzoekers die de ontwikkeling van vroege technologie in Europa bestuderen.
Nieuwe inzichten in de Kopertijd
De vondsten dateren van rond 3025 voor Christus, een periode waarin in het huidige Spanje de Kopertijd langzaam opkwam. In dezelfde tijd ontstond in Andalusië, ruim 850 kilometer verderop, de bekende nederzetting Los Millares — een van de belangrijkste centra van vroege metaalbewerking op het Iberisch Schiereiland.
Dat ook hooggelegen berggebieden in de Pyreneeën al een rol speelden in deze technologische ontwikkeling, verrast onderzoekers. Tot nu toe werden dergelijke afgelegen regio’s vooral gezien als tijdelijke doorgangsgebieden voor jagers of herders.
Voor Europese archeologen is dat een belangrijke verschuiving. Ook in landen als Nederland en België groeit de belangstelling voor hoe vroege handelsroutes en grondstoffenwinning zich over Europa verspreidden tijdens de overgang van steen naar metaal.
Meer dan alleen een werkplaats
De grot lijkt bovendien niet uitsluitend een plek voor metaalbewerking te zijn geweest. Archeologen vonden ook sieraden, een schelp afkomstig van de verre kust en een berentand met een gat erin, vermoedelijk bedoeld om als hanger te dragen.
Daarnaast werden menselijke resten aangetroffen, waaronder een melktand en een vingerbot van een kind. Dat wijst erop dat gezinnen of kleine gemeenschappen de grot tijdelijk gebruikten.
Onderzoekers vermoeden zelfs dat de plek een rituele betekenis had. De combinatie van menselijke resten, sierobjecten en de afgelegen ligging hoog in de bergen doet denken aan ceremonieel gebruik of een begraafplaats.
Onderzoekers willen terugkeren naar de grot
De opgravingen zijn voorlopig nog niet afgerond. Wetenschappers hopen terug te keren naar Cave 338 om de oorsprong van de groene mineralen te achterhalen en beter te begrijpen hoe geavanceerd de koperproductie destijds werkelijk was.
De resultaten van het onderzoek werden gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Frontiers Environmental Archaeology.
De ontdekking laat zien dat prehistorische gemeenschappen in Europa mogelijk veel innovatiever en mobieler waren dan lange tijd werd aangenomen. Een verborgen grot in de Pyreneeën kan daarmee een sleutelrol spelen in het herschrijven van een belangrijk hoofdstuk uit de Europese geschiedenis.
“Organizer. Travel Enthusiast. Explorer. Award-Winning Entrepreneur. Twitteraholic.”
More Stories
Artemis II op weg naar de maan: stap richting nieuwe energiebronnen?
‘Rimpels’ van de Melkweg onthullen een verbluffende recente botsing, die astrofysici choqueert
Een van de continenten van de aarde is aan het stijgen, en de mondiale impact zou enorm kunnen zijn